Een kijkje achter de schermen bij de fabrieken van Leaf Holland in Sneek 'Walsen of koken een groot verschil'
door Wendy Noordzij

Hoe worden pepermuntjes gemaakt? Verloopt de productie van Rang op een hele andere manier? En hoe is het mogelijk dat in een bedrijf zoveel verschillende soorten snoep worden gemaakt? Daarom een kijkje achter de schermen van de fabriek van Leaf Holland/voorheen Tonnema, waar dagelijks zo'n 50.000 kilo snoep wordt geproduceerd.

Wie het hart van de fabriek wil betreden, moet eerst de nodige hygiënische maatregelen in acht nemen: sieraden af, een witte jas aan en een beschermmutsje op het hoofd. ,,Je valt niet op hoor", zegt Albert Sijbesma, die de rondleiding verzorgt, lachend. ,,Iedereen loopt er hier zo bij."

,,Het bedrijf bestaat uit twee afdelingen; de drups- en de steekafdeling", vertelt Albert, die zelf de drupsafdeling coördineert. Het verschil zit in de productiemethode. Op de steekafdeling, waar King, Stophoest en vruchtenhartjes worden gemaakt, worden de tabletten uit een suikerdeeg gewalst en uitgestoken. Terwijl op de drupsafdeling, waar onder meer de Rang, Italiano, pepermuntkussentjes en vruchtenhagelslag wordt gefabriceerd, een suikeroplossing wordt gekookt, die vervolgens in een bepaalde vorm wordt gegoten.

Eerst nemen we een kijkje in de steekfabriek. Deze is onderverdeeld in verschillende steeklijnen, waar onder meer King-pepermunt, Stophoest, vruchtenhartjes en zacht pepermunt, zoals Bis gemaakt wordt.

Via een grote machine worden de verschillende bestanddelen, waaronder poedersuiker, bindmiddel en een kleine hoeveelheid pepermuntolie, samengevoegd en gekneed. Zo ontstaat razendsnel een witkleurig deeg, met een heerlijke pepermuntsmaak. ,,Het proeft goed he", grinnikt de medewerker tevreden, terwijl hij een stukje in zijn mond stopt. ,,Helaas is dit niet zo lang houdbaar. Daarom zal het toch echt verwerkt moeten worden."

Het deeg wordt net zolang gewalst tot het een juiste dikte heeft gekregen. Machinaal worden de tabletten uitgestoken en van een stempel voorzien. ,,In een slag worden tientallen pepermuntjes tegelijk uitgestoken. Het deeg dat overblijft gaat weer terug en wordt aan het nieuwe deeg toegevoegd. Zo gaat er weinig verloren."

Vervolgens worden de pepermuntjes gedroogd. Dat gebeurt in aparte ruimten. ,,Wanneer de kamer helemaal vol is, ligt er zoveel pepermunt, dat iedere Nederlander een snoepje zou kunnen pakken", vertelt de rondleider.

De droge pepermunt wordt daarna naar de verpakkingsafdeling gebracht. Daarom gaan we daar nu een kijkje nemen. Daar worden de pepermuntjes en andere snoepjes automatisch in rijen gezet en vervolgens in een aluminium- en papierwikkel gestoken. De wikkel wordt op maat gesneden en gelijmd.

,,Er zijn verschillende machines naast elkaar, die samen in een minuut tijd honderden rollen produceren", legt Albert uit. Het proces wordt in de gaten gehouden door een medewerker, die razendsnel de misvormde pepermuntjes verwijdert. Verder verloopt de productie automatisch. Wanneer de rollen stagneren, gaat een zwaailicht knipperen. Zo kunnen eventuele problemen snel worden opgelost.

Vervolgens worden de pepermuntjes gedroogd. Dat gebeurt in aparte ruimten. ,,Wanneer de kamer helemaal vol is, ligt er zoveel pepermunt, dat iedere Nederlander een snoepje zou kunnen pakken", vertelt de rondleider.

De droge pepermunt wordt daarna naar de verpakkingsafdeling gebracht. Daarom gaan we daar nu een kijkje nemen. Daar worden de pepermuntjes en andere snoepjes automatisch in rijen gezet en vervolgens in een aluminium- en papierwikkel gestoken. De wikkel wordt op maat gesneden en gelijmd.

,,Er zijn verschillende machines naast elkaar, die samen in een minuut tijd honderden rollen produceren", legt Albert uit. Het proces wordt in de gaten gehouden door een medewerker, die razendsnel de misvormde pepermuntjes verwijdert. Verder verloopt de productie automatisch. Wanneer de rollen stagneren, gaat een zwaailicht knipperen. Zo kunnen eventuele problemen snel worden opgelost.
Vervolgens worden de pepermuntrollen automatisch in 4-packs dozen verpakt.De dozen worden machinaal gelijmd en van een stempel voorzien. Een andere machine controleert of het proces goed is verlopen en spoort eventuele lege ruimten in de dozen op. Gevallen pepermuntrollen worden afgekeurd, om ervoor te zorgen dat de consument geen gebroken pepermuntjes aantreft.

Naast de 4-packs verpakking, zijn er ook dozen waar 24 rollen pepermunt ingaan. Het productieproces verloopt op ongeveer gelijke wijze, alleen worden de verpakking van krimpfolie voorzien, dat de rollen bij elkaar houdt en de pepermuntjes tegen vocht beschermd.

Aansluitend is het tijd om een kijkje te nemen bij de drupsafdeling. ,,Vandaag worden de King soft mints gemaakt", legt Sijbesma uit. ,,En verder produceren we hier onder meer de Haagse Hopjes, Italiano's, zwart wit rondo's, pepermuntballen, peertjes, boterwafels, framboosjes en pecto's." Als ik wat twijfelachtig mijn wenkbrauwen optrek bij het horen van de naam pecto's, vervolgt Sijbesma snel: ,,Je kent ze wel; die bekende keelsnoepjes met het oranje wikkel."

Het proces bij de drupsafdeling verloopt heel anders dan bij de steeklijnen. In de hal staat een grote procescomputer, waarin de recepten voor de verschillende zijn opgeslagen. Wanneer de code voor de productie van een bepaald soort snoep is ingevoerd, worden automatisch de diverse bestanddelen afgewogen. Deze worden in een groot vat geroerd en gaan daarna naar de kookmachine. Daar wordt het mengel gekookt en worden kleur- en smaakstoffen toegevoegd. Aansluitend wordt het mengel afgekoeld voor verdere verwerking.

Als het deeg voor de pepermuntkussentjes uit de koeling komt, heeft het nog steeds een beetje grauwe beige kleur. ,,Zo dadelijk wordt het wit", legt Albert Sijbesma uit, terwijl ik ongelovig toekijk. Het deeg komt in een machine terecht die het langzaam uit elkaar begint te trekken. ,,Op die manier komt er lucht in en ontstaat er langzaam de gewenste kleur. Vroeger werd dit werk met de hand gedaan, maar dat was natuurlijk best lastig. De machines zijn echt een uitkomst."

Wanneer het deeg inderdaad mooi wit van kleur is, wordt het via een lopende band naar de rolmachine gebracht. Door middel van allerlei spinrollen wordt als het ware een lange deegdraad geweven van een bepaalde dikte die op een gegeven moment in een bepaalde vorm wordt afgeknipt. ,,Het snoepje begint nu al aardig vorm te krijgen", constateert de coˆrdinator tevreden. ,,Het moet nu gekoeld en gesorteerd worden."

Daarna wordt nog een suikerlaag toegevoegd en vervolgens moeten de kussentjes een week drogen. ,,Dat is heel belangrijk", legt de medewerker uit. ,,Ze zijn nu zo hard dat je tanden erop zouden breken. Na een week zijn ze zacht. Dat is een ingewikkeld verhaal. Maar in het kort zou je kunnen zeggen dat het suiker terugkristalliseert, waardoor de binnenkant van het snoepje zacht wordt."

Aangezien de pepermuntkussentjes niet in rollen maar in zakken worden verkocht, is ook de verpakkingsafdeling anders dan bij de steekfabriek. Via grote machines worden de snoepjes aangevoerd, gewogen en in de zakjes gedaan, die daarna automatisch dichtgeplakt worden.

De rondleiding eindigt bij de kleine proeffabriek. ,,Wanneer we een nieuw soort snoep willen uitproberen dan kost het natuurlijk teveel geld om daarbij de grote machines te gebruiken. Daarom wordt alles eerst in het klein uitgetest. Mocht het snoep bevallen dan kunnen we altijd nog naar de echte fabriek stappen."